Ұлттық дәстүр ұмыт қала ма?

Заман ағымына қарай жаңғырған ұлттық мұралар мен бойымызға сіңіп кеткен кейбір дәстүрлеріміз бүгінде тек қарияларымыздың аузында жүр. Осы орайда ғасыр жасаған Айман Ошақбаева әжемізді әңгімеге тарттық. 13 құрсақ көтеріп, 33 немере, 38 шөбере сүйген кейуана көптеген салт-дәстүріміздің ұмыт бола бастағанын күйінішпен жеткізді. Мәселен, ерулік беру, бесікке бөлеу, асар сияқты дәстүрлеріміз бен ғұрыптарымыз бірте-бірте тозығы жеткен дүниедей ысырылып барады. Тіпті, бұрынғы қазақ халқының әдет-ғұрпындағы мақтанышпен айтылатын, басқалардан бізді оқ бойы даралап тұратын қонақжайлылықтың мән-мағына...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 177 Уақыты: 17.03.2018

Отвертонның қауіпті терезесі

Жақында бір бейбақ баласын қоқысқа тастап кетіпті. Оны жолай көрген бір әйел тауып алып, дереу «жедел жәрдем» шақырып, ауруханаға апарған. Баланың денесі сәл тоңазып қалғаны болмаса тәнінде ешқандай ақау жоқ. Шарананы емханаға апарған әйел енді асырап алмақшы. Иә, мұндай деректер елімізде көптеп ұшырасып жүр. Көкек аналардың кесірінен (мұндайға жеткізген жігіттің де кінәсі бар) қаншама бейкүнә сәбилер бақилық болды?! Кейбірінен себебін сұрасаңыз: «Бәрі солай істейді ғой», – деп құтылады. Қазаққа мұндай қасірет қайдан келді? Ең бірінші, адам санасына назар аудар...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 135 Уақыты: 16.03.2018

Қазақтың батыр қыздары

Ел мен жер тағдыры екіталай күйге түскенде қолына ер-азаматтармен бірге қару алып, ұрыс даласында атой салған қазақтың батыр қыздары мен аналарының көп болғаны қарт тарихтың еншісінде жатқан хақ ақпар. Бүгінде оларды дәріптеу былай тұрсын, есімін ұран еткендердің қатары мол. Бұл анасын ардақтаған текті ел үшін зор мәртебе, үлкен қуаныш болса керек-ті. Қазақ қыздарының әрбірінің бойында қайсарлық пен батылдық, жанарында жалын бар. Олардың осындай қайсарлығы мәңгі өшпес алаумен тең. Үндінің Дели сұлтандығының басын XIII ғасырда қарумен қосқан Рәзия патшайымның да шыққан тегі қыпшақ екені белг...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 183 Уақыты: 16.03.2018

Арбакеш

Ауылдық жерлерде автокөлік, тракторлар көбейгенше ауылшаруашылық жұмыстарын атқаруда арбаның алатын орны ерекше болатын. «Алғабас» ұжымшарының малшыларды жаз жайлауға, қыс қыстауға көшіріп-қондыруда, 40 шақырым қашықтықта орналасқан аудан орталығына астық тасуда, Үштөбеден жанар-жағармай жеткізуде көлік ретінде арба пайдаланылды. Астық, жем тасуға жәшік қорапты, шөп, отын әкелуге үлкен арбалар қолданылатын. Өткенді айтпай соңғы еске түспейді деген емес пе? 1945 жылдың көктемі. Соғыстан «Ерлігі үшін», «Германияны жеңгені үшін» медальдарын кеудесіне жарқыра...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 81 Уақыты: 16.03.2018

Мектептегі мехнат

Мектеп оқушыларын медициналық тексерістен өткізу – жылдағы жоспарлы шаралардың бірі. Бала денсаулығын жіті бақылауда ұстау арқылы ауыр дерттердің белең алуына жол берілмейді. Алайда... Әр мезгілдік демалыстан соң мектеп оқушылары педикулезге тексерістен өтеді. Тексеріс кезінде медбикелер тарапынан олқылықтар кетіп жататыны жасырын емес. Бұл тұрғыда кәсіби біліктілігіне араласудан аулақпыз. Есіңізде ме? Сыныптың есігі ашылып, мектеп медбикесі кіріп, жаппай қыздардың шашын тексеруге көшетін. Онымен қоймай, барлық сыныптың көзінше баланың басынан тапқан биттерді жариялай салатын. Бұл қағ...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 73 Уақыты: 16.03.2018

Бәріне басшылар кінәлі ме?..

Түнге таман шырт ұйқыда жатқан бейқам жұрттың ауласын су басады. Ел-жұрт қауіпті жағдайды бір-біріне хабарлауға да мұршасы келместен қауіптен құтылудың қамын жасайды. Долы өзен домалатқан тастар үрей ұялатып, асау тасқын жолындағыны жапырып кетеді. Негізі елде болып жатқан төтенше жағдайлардың көрінісі осындай болып келеді. Ойда жоқта туындайтын қауіптен жұртшылықты ескерту шаралары дұрыс ойластырылмаған. Апаттың алдын алу жұмыстары дер кезінде жүргізілмеген. Жапа шеккен жамағаттың осы мәселелерді шырылдап айтып жоғарыдағылармен жаға жыртысып жататынын көріп те жүрміз. Әрине, ашынған халық...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 147 Уақыты: 16.03.2018

Тілек бата емес

Той-томалақ, басқосуларда кейбір ата-ағаларымыздың бата бере алмай қипақтайтынын көріп жүрміз. Өткен жолы бір танысымның үйіне қонаққа барған болатынмын. Әлгі жердегі аста-төк тамақтан үстелдің белі қайысады. Қазақтың дастарқаны өз көңіліміздей таза әрі құнарлы ғой. Тамақ ішіліп болды. Бізде «рахмет» деп тұрып кету қанымызда жоқ. Үлкеннің рұқсатынсыз, тіпті сол кісілер жамбас көтермейінше, ошарылып отыра беретін едік. Жай кезде даладағы ойынға асығып отыратын бізге дастарқан басындағы үлкендердің әңгімесі қызығырақ көрінетін. Сонымен не керек, ас ішіліп болды. Үйдің келіні сәлем...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 156 Уақыты: 16.03.2018

Ел болам десең, еліктеме

Босағасына келген кісіні қайтармаған қонақжай, көршісімен тату, БАРШАҒА тыныштық тілеген қауымбыз. Үлкеннің алдын кеспей, сөзін сыйлап, қас-қабағынан қаймығып, шежіреден сыр шерткен қарияларымызды құрметтей білеміз. Кішінің бетін қақпай, белін буып, ағалық ақылымызды айтып, ізеттік танытамыз. Қыз баланы болашақ ана деп алақанымызда аялап, ардақтаған халықпыз. Отбасылық тәлім-тәрбиеге мән беріп, Ұлы Далаға рухы асқақ, абыройлы мұрагерлер қалдыруды көздеген кемеңгер елміз. Бабаларымыздың таза қанымен келген тектілік пен алғырлықтың, ар-ұждан мен адалдықтың белгісі әрқайсысымыздың бойымыздан табы...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 69 Уақыты: 16.03.2018

ҚЫЗ АЛДЫНДА ТІЗЕ БҮГУ: ЕЗДІК ПЕ, ЕРЛІК ПЕ?

Тұрмыс құрып, шаңырақ көтеру жастардың өмірінде ерекше орын алатын жайт. Оған дейін олар айлы түндер мен абат бақтарда сейіл құрып, сайран салады. Ал үйленер шақта бір-бірінің сезімін іштей түсініп, сөзімен емес, көңілімен келіседі. Ал кейбіреуі ата-ананың таңдауымен таласпай, бұйырғанымен отбасы құрады. Қазір қызға сезім білдіріп, үйленуге ұсыныс жасау бөлек бір мереке. Біреуі сыйлық жасап, екіншісі құмырадан шыққан перідей тосыннан сап етіп, қолына гүл мен сақинасын ұстап, улап-шулап сезімін білдіреді. Бұрын қалай еді? Аталарымыз сезімге берілген бе? Ол кездің де өз рабайы, сыралғы тірлік...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 225 Уақыты: 19.02.2018

Күретамыр

"Тіл үшін күрес неге жүріп жатыр? Қазақ тілі деген не? Қазақ тілінің ар жағындағы жатқан мәселе – жер. Біз мына жерді қазақ болып, қазақша сөйлеп қана қорғай аламыз". Әлихан БӨКЕЙХАН Әрбір пенденің өмір сүруі үшін күретамырының алатын орны ерекше екені айтпаса да түсінікті. Сол жеке адамнан құралатын ұлттың мөрі, анығын айтқанда қазақтың ең қасиетті де қастерлісі, анасының сүті арқылы дарып, бабасынан баласына жеткен күретамыры – тілі баға жетпес ұлы мұра. Дейміз ғой енді... Бірақ сол баба тіліміздің бағасы қашан жоғарылап, бағы ашылып, бәсі артады?! Өкініштісі, қас...
Толығырақ... Санат: ҰЛТ ҰЯТЫ Оқылды: 177 Уақыты: 16.02.2018

Оқи отырыңыз